Ανησυχία στο Τσερνόμπιλ: Φόβοι για διαρροή ραδιενέργειας από την ασπίδα-μαμούθ – Καταστροφές στο προστατευτικό κέλυφος

Ανησυχία έχει προκληθεί λόγω των σημαντικών ζημιών που έχει υποστεί ο θόλος πάνω από τα ερείπια του κατεστραμμένου πυρηνικού αντιδραστήρα του Τσερνομπίλ, με τη ΔΟΑΕ να κάνει λόγο ότι δεν είναι πλέον σε θέση να προστατεύσει πιθανή διαρροή ραδιενεργού υλικού.

Η προστατευτική ασπίδα (New Safe Confinement) κόστους τουλάχιστον 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατασκευάστηκε πάνω από τον Αντιδραστήρα 4, ο οποίος προκάλεσε τη χειρότερη πυρηνική καταστροφή στον κόσμο που συνέβη στην Ουκρανία το 1986. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) του ΟΗΕ, ένας πυρηνικός εποπτικός φορέας, αποκάλυψε αυτόν τον μήνα ότι το NSC υπέστη σοβαρές ζημιές από ρωσικό πλήγμα με ρωσικό drone τον Φεβρουάριο.

Προβλήματα στην ασπίδα του Τσερνόμπιλ των 2 δισ. δολαρίων

Ομάδα της IAEA πραγματοποίησε νωρίτερα αυτόν τον μήνα αξιολόγηση ασφαλείας και διαπίστωσε ότι ο θόλος έχει χάσει τις κύριες λειτουργίες ασφαλείας του, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας περιορισμού. Ο γενικός διευθυντής της IAEA, Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, δήλωσε: Έχουν πραγματοποιηθεί περιορισμένες προσωρινές επισκευές στην οροφή, όμως η έγκαιρη και συνολική αποκατάσταση παραμένει απαραίτητη για να αποτραπεί περαιτέρω υποβάθμιση και να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη πυρηνική ασφάλεια.

Η επιθεώρηση έφερε κάποια ανακούφιση, επιβεβαιώνοντας ότι η κύρια δομή του θόλου και τα συστήματα παρακολούθησης παραμένουν άθικτα. Ωστόσο, κάτω από το κατεστραμμένο καταφύγιο βρίσκονται τεράστιες ποσότητες ραδιενεργού υλικού από την καταστροφή του 1986, καθιστώντας την περιοχή μια βόμβα που μετρά αντίστροφα.

Η IAEA έχει ζητήσει επείγουσες επισκευές και αναβαθμίσεις στο προστατευτικό καταφύγιο του Τσερνόμπιλ, καλώντας για καλύτερο έλεγχο της υγρασίας, προηγμένη παρακολούθηση της διάβρωσης και ένα υψηλής τεχνολογίας αυτόματο σύστημα για τη διατήρηση υπό έλεγχο των ραδιενεργών καταλοίπων του αντιδραστήρα.

Αυτοί οι υποσταθμοί είναι απαραίτητοι για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία. Είναι απολύτως αναγκαίοι για την παροχή της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειάζονται όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί για την ψύξη των αντιδραστήρων και άλλα συστήματα ασφαλείας, δήλωσε ο Γκρόσι. Χρειάζονται επίσης για τη διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν σε νοικοκυριά και τη βιομηχανία.

Το 2026, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), ο χώρος του Τσερνόμπιλ θα προχωρήσει σε πρόσθετες προσωρινές επισκευές, ώστε να υποστηριχθεί η αποκατάσταση της λειτουργίας περιορισμού του NSC, ανοίγοντας τον δρόμο για πλήρη αποκατάσταση μόλις λήξει η σύγκρουση.

Η IAEA – η οποία διαθέτει μόνιμη ομάδα στον χώρο – θα συνεχίσει να κάνει ό,τι μπορεί για να στηρίξει τις προσπάθειες πλήρους αποκατάστασης της πυρηνικής ασφάλειας και προστασίας στο Τσερνόμπιλ, ανέφερε ο Γκρόσι σε ανακοίνωσή του.