Βάσεις 2026: Άνοδος στις Ιατρικές και Πολυτεχνικές σχολές – Πού αναμένονται πτώσεις

Ο Στράτος Στρατηγάκης παρουσιάζει τις αναλυτικές εκτιμήσεις για την πορεία των βάσεων σε όλες τις σχολές, επισημαίνοντας τους λόγους για τους οποίους αυτές δημοσιοποιούνται μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας των μηχανογραφικών. Παράλληλα, αναλύει τον ρόλο που διαδραματίζουν παράγοντες όπως οι επιδόσεις στη Φυσική, η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), αλλά και οι προτιμήσεις των υποψηφίων στη διαμόρφωση των τελικών βάσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για ανατροπές και εκπλήξεις μέχρι την οριστική ανακοίνωσή τους.

Οι εκτιμήσεις για την πορεία των βάσεων εισαγωγής σε όλα τα Τμήματα που περιλαμβάνονται στο Μηχανογραφικό Δελτίο παρουσιάζονται για 14η συνεχόμενη χρονιά από τον μαθηματικό, εκπαιδευτικό αναλυτή και σύμβουλο σταδιοδρομίας Στράτο Στρατηγάκη. Στόχος είναι να δοθεί στους υποψηφίους και στις οικογένειές τους μια όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστη εικόνα για το πώς αναμένεται να κινηθούν οι βάσεις μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής των μηχανογραφικών.

Όπως υπογραμμίζει ο ίδιος, οι εκτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν τις τελικές βάσεις, αλλά μια προσπάθεια ανάλυσης των διαθέσιμων δεδομένων ώστε να δοθούν απαντήσεις στην αγωνία χιλιάδων υποψηφίων. «Η εκτίμηση των βάσεων δεν είναι οι βάσεις. Αποτελεί μια προσπάθεια να δώσουμε όσο πιο έγκυρες απαντήσεις στην αγωνία των υποψηφίων και των οικογενειών τους», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Πρόκειται για μια διαδικασία που βασίζεται σε στατιστικά στοιχεία, βαθμολογικά δεδομένα και την ανάλυση της συμπεριφοράς των υποψηφίων, χωρίς όμως να μπορεί να θεωρηθεί βέβαιη πρόβλεψη. Η τελική εικόνα διαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν ο ένας τον άλλον και μπορούν να οδηγήσουν σε διαφοροποιήσεις μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Γιατί οι εκτιμήσεις παρουσιάζονται μετά την ολοκλήρωση των μηχανογραφικών

Ο Στράτος Στρατηγάκης εξηγεί ότι βασική επιλογή όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί η δημοσίευση των εκτιμήσεων μετά το τέλος της διαδικασίας συμπλήρωσης και κατάθεσης των μηχανογραφικών. Ο λόγος είναι να μην επηρεαστούν οι αποφάσεις των υποψηφίων από τις πιθανές μεταβολές των βάσεων.

«Βασική μας αρχή, που τηρήσαμε και φέτος, όπως κάθε χρόνο, είναι να μη δημοσιεύουμε τις εκτιμήσεις μας πριν ολοκληρωθεί η κατάθεση των μηχανογραφικών των υποψηφίων, ώστε να μην επηρεαστεί κανείς στη δήλωση των σχολών από τις εκτιμήσεις μας», αναφέρει.

Όπως επισημαίνει, το σημαντικότερο για τους υποψηφίους δεν είναι να προσπαθούν να προβλέψουν τις βάσεις, αλλά να επιλέξουν τις σπουδές που ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες και τους στόχους τους.

Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στη σημερινή εποχή, όπου πληροφορίες και ανεπιβεβαίωτες προβλέψεις διαδίδονται πολύ γρήγορα μέσω διαδικτύου και κοινωνικών δικτύων. Συχνά, τέτοιες εκτιμήσεις προκαλούν επιπλέον άγχος στους υποψηφίους, οι οποίοι μπορεί να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στους αριθμούς των βάσεων παρά στο αντικείμενο σπουδών που πραγματικά επιθυμούν να ακολουθήσουν.

Οι ειδικοί στον χώρο της εκπαίδευσης επισημαίνουν διαχρονικά ότι το μηχανογραφικό πρέπει να συμπληρώνεται με βάση τις πραγματικές προτιμήσεις, τα επαγγελματικά ενδιαφέροντα και τις προοπτικές κάθε σχολής και όχι αποκλειστικά με κριτήριο τις περσινές ή τις εκτιμώμενες βάσεις.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των βάσεων

Σύμφωνα με τον Στράτο Στρατηγάκη, η εκτίμηση της πορείας των βάσεων στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς παράγοντες: τον αριθμό των εισακτέων, τις βαθμολογικές επιδόσεις των υποψηφίων, την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) κάθε Τμήματος και τις επιλογές που κάνουν οι υποψήφιοι μέσα από το Μηχανογραφικό Δελτίο.

Κάθε ένας από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα, δημιουργώντας διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις σχολές και στα επιστημονικά πεδία.

Ο αριθμός των εισακτέων παραμένει τα τελευταία χρόνια σχετικά σταθερός στα περισσότερα πανεπιστημιακά Τμήματα, γεγονός που σημαίνει ότι η επίδρασή του στις βάσεις είναι περιορισμένη. Ωστόσο, φέτος παρουσιάζονται ιδιαίτερες συνθήκες στις στρατιωτικές σχολές, καθώς άλλαξε ο τρόπος ένταξής τους στα επιστημονικά πεδία, γεγονός που μεταβάλλει τις ισορροπίες στον ανταγωνισμό μεταξύ των υποψηφίων.

Η δυσκολία στην εκτίμηση των κοινών Τμημάτων

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που δυσκολεύουν φέτος την ακριβή εκτίμηση των βάσεων είναι η συνεχής αύξηση των λεγόμενων κοινών Τμημάτων. Πρόκειται για σχολές που μπορούν να δηλωθούν από υποψηφίους περισσότερων του ενός επιστημονικών πεδίων, με αποτέλεσμα να αλλάζει η σύνθεση του ανταγωνισμού.

Όπως εξηγεί ο Στράτος Στρατηγάκης, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες στην ανάλυση των δεδομένων, καθώς δεν είναι πάντα γνωστό από ποιο επιστημονικό πεδίο προέρχονται οι υποψήφιοι που επιλέγουν μια συγκεκριμένη σχολή.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι στρατιωτικές σχολές, οι οποίες για πρώτη φορά εντάχθηκαν και σε άλλα επιστημονικά πεδία πέρα από το 2ο Πεδίο, στο οποίο παραδοσιακά ανήκαν. Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι υποψήφιοι με διαφορετικές βαθμολογικές επιδόσεις και διαφορετική προετοιμασία διεκδικούν πλέον τις ίδιες θέσεις, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολη την πρόβλεψη της τελικής βάσης.

Η έλλειψη αναλυτικών στοιχείων και οι δυσκολίες στις προβλέψεις

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο εκπαιδευτικός αναλυτής και στο ζήτημα των διαθέσιμων στοιχείων που παρέχονται από το Υπουργείο Παιδείας. Όπως επισημαίνει, οι πληροφορίες σχετικά με τις βαθμολογικές επιδόσεις των υποψηφίων δεν είναι πλήρεις, καθώς δεν δημοσιοποιούνται οι μέσοι όροι των υποψηφίων.

Η απουσία αυτών των δεδομένων δυσκολεύει την προσπάθεια να αποτυπωθεί με ακρίβεια η πραγματική εικόνα του ανταγωνισμού. Όπως εξηγεί, δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς πόσοι υποψήφιοι έγραψαν υψηλές βαθμολογίες σε ένα συγκεκριμένο μάθημα, αλλά είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον συνολικό συνδυασμό των επιδόσεών τους στα τέσσερα εξεταζόμενα μαθήματα.

«Αυτό σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε αν ένας υποψήφιος που έγραψε στη Φυσική 19 έγραψε στη Βιολογία 13, οπότε μένει εκτός των Ιατρικών ή έγραψε στη Βιολογία 18 οπότε μπορεί να εισαχθεί στην Ιατρική», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Στρατηγάκης.

Όπως προσθέτει, εάν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για το πόσοι υποψήφιοι συγκεντρώνουν συγκεκριμένους μέσους όρους βαθμολογίας, οι εκτιμήσεις θα μπορούσαν να είναι πιο ακριβείς. Η απουσία αυτών των δεδομένων, ωστόσο, περιορίζει τη δυνατότητα ασφαλέστερων συμπερασμάτων.

Η Φυσική αλλάζει τα δεδομένα στις υψηλόβαθμες σχολές

Ιδιαίτερη βαρύτητα στις φετινές εκτιμήσεις έχουν οι επιδόσεις στο μάθημα της Φυσικής, το οποίο φαίνεται να αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν τις βάσεις.

Σύμφωνα με τον Στράτο Στρατηγάκη, οι υψηλές βαθμολογίες στο συγκεκριμένο μάθημα δημιούργησαν μια ιδιαίτερη κατάσταση, καθώς μειώθηκε η δυνατότητα διαφοροποίησης ανάμεσα στους υποψηφίους.

«Φέτος ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργούν οι βαθμολογικές επιδόσεις στη Φυσική, που είναι εντελώς άδικες ισοπεδώνοντας τους πολύ καλούς και τους άριστους υποψηφίους με τους μέτρια προετοιμασμένους, αφού έγραψαν όλοι άριστα», σημειώνει.

Η μεγάλη συγκέντρωση άριστων βαθμολογιών σημαίνει ότι οι διαφορές μεταξύ των υποψηφίων θα κριθούν περισσότερο από τα υπόλοιπα μαθήματα. Αυτό μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις πιο ανταγωνιστικές σχολές, όπως οι Ιατρικές.

Όπως εκτιμά ο ίδιος, μία από τις συνέπειες αυτής της κατάστασης μπορεί να είναι η μείωση της διαφοράς ανάμεσα στις κορυφαίες Ιατρικές σχολές και σε εκείνες της περιφέρειας, καθώς η βαθμολογική εικόνα των υποψηφίων εμφανίζεται πιο ομοιόμορφη.

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής και ο ρόλος της

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των βάσεων, καθώς λειτουργεί ως φίλτρο για την εισαγωγή στα πανεπιστημιακά Τμήματα.

Όπως αναφέρει ο Στράτος Στρατηγάκης, «ο επόμενος παράγοντας που διαμορφώνει τις βάσεις είναι η ΕΒΕ του κάθε Τμήματος». Σε αντίθεση με άλλους παράγοντες, για την ΕΒΕ υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, γεγονός που επιτρέπει καλύτερη αξιολόγηση της επίδρασής της.

Η εφαρμογή της ΕΒΕ δεν επηρεάζει μόνο τον αριθμό των υποψηφίων που αποκλείονται από συγκεκριμένες σχολές, αλλά διαμορφώνει συνολικά την κατανομή των υποψηφίων στα υπόλοιπα Τμήματα, επηρεάζοντας έμμεσα και τις τελικές βάσεις.

Οι επιλογές των υποψηφίων μπορούν να αλλάξουν τις ισορροπίες

Παρά το γεγονός ότι οι βαθμολογικές επιδόσεις, ο αριθμός των εισακτέων και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής αποτελούν σημαντικούς δείκτες για την εκτίμηση των βάσεων, υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας που συχνά προκαλεί εκπλήξεις: οι πραγματικές προτιμήσεις των υποψηφίων.

Όπως επισημαίνει ο Στράτος Στρατηγάκης, οι επιλογές που κάνουν οι μαθητές στο Μηχανογραφικό Δελτίο μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διαφοροποιήσεις, οι οποίες δεν είναι πάντα εύκολο να προβλεφθούν μόνο από τα βαθμολογικά δεδομένα.

«Ο τελευταίος παράγοντας που διαμορφώνει τις βάσεις είναι οι επιθυμίες των υποψηφίων που εκφράζονται στη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού τους. Οι προτιμήσεις των υποψηφίων αλλάζουν απρόβλεπτα και δημιουργούν εκπλήξεις στη διαμόρφωση των βάσεων, που δεν δικαιολογούνται από τις βαθμολογικές επιδόσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τα τελευταία χρόνια, άλλωστε, παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι υποψήφιοι επιλέγουν τις σχολές τους. Η σύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας αποτελεί πλέον βασικό κριτήριο για πολλές οικογένειες, με αποτέλεσμα Τμήματα που προσφέρουν επαγγελματικές διεξόδους σε κλάδους με αυξημένη ζήτηση να συγκεντρώνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Σχολές που σχετίζονται με την Πληροφορική, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τις ψηφιακές τεχνολογίες, την κυβερνοασφάλεια, αλλά και αρκετά Πολυτεχνικά και Οικονομικά Τμήματα εμφανίζουν τα τελευταία χρόνια αυξημένη προτίμηση από τους υποψηφίους.

Αντίθετα, ορισμένα περιφερειακά Τμήματα ή σχολές που συνδέονται με περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές μπορεί να καταγράφουν χαμηλότερη ζήτηση, ακόμη και αν οι βάσεις τους δεν είναι ιδιαίτερα υψηλές.

Παράλληλα, στην τελική επιλογή των υποψηφίων παίζουν ρόλο και άλλοι πρακτικοί παράγοντες, όπως το κόστος διαμονής στις μεγάλες φοιτητικές πόλεις, η δυνατότητα μετακίνησης, οι πιθανότητες μετεγγραφής αλλά και οι γενικότερες συνθήκες που επικρατούν στην αγορά εργασίας.

Δείτε τους πίνακες με τις εκτιμήσεις εδώ

Εκτίμηση βάσεων και όχι βέβαιη πρόβλεψη

Ο Στράτος Στρατηγάκης ξεκαθαρίζει ότι οι πίνακες που παρουσιάζονται αποτελούν αποτέλεσμα επεξεργασίας των διαθέσιμων στοιχείων και όχι μια απόλυτη πρόβλεψη για το τελικό αποτέλεσμα.

Η διαδικασία βασίζεται στη μελέτη των βαθμολογικών δεδομένων, στην ανάλυση των επιλογών των υποψηφίων και στην εμπειρία πολλών ετών από τη συμπεριφορά των βάσεων εισαγωγής. Ωστόσο, όπως κάθε χρόνο, οι τελικές βάσεις θα διαμορφωθούν μόνο όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία όλων των μηχανογραφικών από το Υπουργείο Παιδείας.

«Προσπαθήσαμε να λάβουμε υπόψη μας όσους από τους παράγοντες είναι δυνατό στην εκτίμηση της διαμόρφωσης των βάσεων που έχουν συμπεριληφθεί στους πίνακες που ακολουθούν», αναφέρει ο εκπαιδευτικός αναλυτής.

Οι οριστικές ανακοινώσεις αναμένεται να αποτυπώσουν το τελικό αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης όλων των παραγόντων που επηρεάζουν την πορεία των βάσεων: τις επιδόσεις των υποψηφίων, τις διαθέσιμες θέσεις, την ΕΒΕ, αλλά και τις επιλογές που έγιναν στα μηχανογραφικά.

Έτσι, παρά τις αναλυτικές εκτιμήσεις και τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν αποκλείονται οι εκπλήξεις, καθώς κάθε χρόνο η συμπεριφορά των υποψηφίων μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα και να διαμορφώσει έναν διαφορετικό χάρτη στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι υποψήφιοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις εκτιμήσεις ως ένα χρήσιμο εργαλείο ενημέρωσης και όχι ως δεδομένο αποτέλεσμα, καθώς η πραγματική εικόνα των βάσεων θα γίνει γνωστή μόνο με την επίσημη ανακοίνωσή τους.