Ο χρυσός κανόνας: Η κίνηση που θα μπορούσε να σώσει τη ζωή του 34χρονου δύτη

Στη σπηλαιοκατάδυση, το κρίσιμο δεν είναι μόνο η εμπειρία, αλλά η ικανότητα να τηρηθεί το πρωτόκολλο

Σε ένα υποβρύχιο σπήλαιο όπως το «Πηγάδι του Διαβόλου» στα ΛιμανάκιαΒουλιαγμένης, ο χρόνος δεν κυλά όπως στον ανοιχτό βυθό. Εκεί κάτω, στο απόλυτο σκοτάδι, με στενά περάσματα, ίζημα και ελάχιστα περιθώρια λάθους, η επιβίωση δεν εξαρτάται από το θάρρος ή το ένστικτο, αλλά από την απόλυτη προσήλωση στην εκπαίδευση. Και στην περίπτωση του 34χρονου δύτη, η καθοριστική διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο θα μπορούσε να κριθεί από μία και μόνο αλληλουχία κινήσεων: τον λεγόμενο «χρυσό κανόνα» της τεχνικής κατάδυσης.

Στη σπηλαιοκατάδυση, το πιο επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι μόνο η έλλειψη ορατότητας ή το περιορισμένο αέριο. Είναι ο πανικός. Μια απότομη αντίδραση, μια σπασμωδική κίνηση, μια λάθος προσπάθεια διαφυγής μπορεί μέσα σε δευτερόλεπτα να μετατρέψει μια δύσκολη κατάσταση σε μη αναστρέψιμη. Γι’ αυτό και οι εκπαιδευμένοι δύτες ακολουθούν σχεδόν μηχανικά το πρωτόκολλο «Stop, Breathe, Think, Act».

Το πρώτο βήμα είναι η ακινησία. Ο δύτης πρέπει να σταματήσει αμέσως κάθε κίνηση, ώστε να μην ξοδέψει άσκοπα ενέργεια, να μην αυξήσει την κατανάλωση αερίου και κυρίως, να μην αναδεύσει τον βυθό. Σε τέτοια σπήλαια, μια λανθασμένη κίνηση με τα βατραχοπέδιλα αρκεί για να σηκώσει ίζημα και να μηδενίσει πλήρως την ορατότητα.

Αμέσως μετά έρχεται η αναπνοή. Βαθιές, αργές, ελεγχόμενες αναπνοές δεν είναι απλώς θέμα ψυχραιμίας, είναι θέμα επιβίωσης. Ο πανικός ανεβάζει τους παλμούς, αυξάνει δραματικά την κατανάλωση του διαθέσιμου αερίου και μπορεί να εξαντλήσει μέσα σε λίγα λεπτά το πιο πολύτιμο απόθεμα που έχει ο δύτης εκείνη τη στιγμή.

Το τρίτο και πιο κρίσιμο βήμα είναι η σκέψη και η στοχευμένη δράση. Σε ένα υποβρύχιο σπήλαιο δεν υπάρχει η επιλογή να κινηθεί κανείς προς τα πάνω για να βγει στην επιφάνεια. Η μόνη οδός διαφυγής είναι η έξοδος από την ίδια διαδρομή. Και η μόνη πραγματική «σωσίβια γραμμή» σε αυτές τις συνθήκες είναι ο λεγόμενος «μίτος της Αριάδνης», δηλαδή η σταθερή οδηγός γραμμή που δείχνει τον δρόμο προς τα έξω.

Αν ο 34χρονος αποπροσανατολίστηκε μέσα στο σκοτάδι, τότε η μοναδική του ελπίδα θα ήταν να εντοπίσει ξανά αυτή τη γραμμή. Με τη βοήθεια του ειδικού καρουλιού ασφαλείας, ένας δύτης μπορεί να κινηθεί μεθοδικά, ψάχνοντας κυκλικά ώσπου να βρει τον κύριο μίτο και από εκεί να τον ακολουθήσει, ακόμη και χωρίς ορατότητα, μόνο με την αφή.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε περίπτωση silt-out, του φαινομένου κατά το οποίο το ίζημα σηκώνεται από τον βυθό και μετατρέπει το νερό σε απόλυτα αδιαπέραστο πέπλο. Σε μια τέτοια κατάσταση, ακόμη και ο πιο ισχυρός φακός γίνεται σχεδόν άχρηστος. Η ενδεδειγμένη αντίδραση δεν είναι η βεβιασμένη αναζήτηση εξόδου, αλλά το αντίθετο: ακινησία, αναμονή, έλεγχος και χρήση της αφής πάνω στη γραμμή.