Νικόλαος Κωτσαλάς: «Πλασμαφαίρεση σε υγιείς; Κανένας λόγος, κανένα όφελος»

Πλασμαφαίρεση μετά την υπόθεση Μαζωνάκη: «Δεν είναι detox ή αντιγήρανση – Οι σοβαροί κίνδυνοι που κρύβει», προειδοποιεί ειδικός νεφρολόγος

Με αφορμή τον αιφνίδιο και τραγικό θάνατο του γνωστού τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, κατά τη διάρκεια διαδικασίας πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι, η συγκεκριμένη ιατρική πράξη βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας και της δημόσιας συζήτησης.

Επιβεβαιώθηκαν οι φόβοι για Ουναΐ στον Παναθηναϊκό: Τι έδειξε η μαγνητική, πόσους μήνες μένει εκτός

NEWS-BOMB.EU

›

ΕΚΤΑΚΤΟ: ΤΟ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΑΝ ΟΛΑ ΤΑ ΜΜΕ

NEWS-BOMB.EU

›

Δείτε το βίντεο:

Οι ακριβείς συνθήκες και τα αίτια του θανάτου του εξακολουθούν να διερευνώνται, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για έγκυρη ενημέρωση γύρω από το τι είναι η πλασμαφαίρεση, πότε πραγματικά ενδείκνυται και υπό ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πραγματοποιείται. Η πλασμαφαίρεση είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ιατρική πράξη, η οποία εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις και δεν αποτελεί μέθοδο detox, ευεξίας ή αντιγήρανσης, τονίζει ο κ. Νικόλαος Κωτσαλάς, ειδικός Νεφρολόγος και Επιμελητής της Νεφρολογικής Κλινικής και της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών. Μιλώντας στη Νικολέτα Ντάμπου και την εκπομπή Opinion Health του Healthweb.gr, εξηγεί τι πραγματικά είναι η πλασμαφαίρεση, πότε αποτελεί τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή, ποιους κινδύνους μπορεί να ενέχει και γιατί απαιτείται σαφής διαχωρισμός της ιατρικής πράξης από πρακτικές που δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.

Νικόλαο Κοτσαλά, ειδικό Νευρολόγο και Επιμελητή της Νευρολογικής Κλινικής και της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών

Με αφορμή την επικαιρότητα, η πλασμαφαίρεση έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Τι είναι όμως πραγματικά; Πότε αποτελεί θεραπεία, ποιους κινδύνους μπορεί να έχει και υπό ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πραγματοποιείται;

Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και περισσότερο όρους όπως «καθαρισμός του αίματος», detox, ευεξία, αναζωογόνηση ή και αντιγήρανση, με την πλασμαφαίρεση να προσφέρεται σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και σε ανθρώπους χωρίς συγκεκριμένη θεραπευτική ένδειξη.

Πού τελειώνει, λοιπόν, η τεκμηριωμένη Ιατρική και πού αρχίζει η υπόσχεση της αντιγήρανσης;

Τι είναι πραγματικά η πλασμαφαίρεση;

Νικολέτα Ντάμπου: Κύριε Κωτσαλά, καλώς ήρθατε.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Καλώς σας βρήκα και σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να εμφανιστώ στην εκπομπή σας.

Νικολέτα Ντάμπου: Εμείς ευχαριστούμε πολύ για την αποδοχή της πρόσκλησης, για να συζητήσουμε αυτό το πλέον επίκαιρο θέμα της πλασμαφαίρεσης. Οφείλουμε όλοι να ενημερώσουμε σωστά το κοινό μας.

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά. Πείτε μας, τι είναι πραγματικά η πλασμαφαίρεση;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά. Τι είναι το πλάσμα μας. Το πλάσμα είναι, χοντρικά, σαν να λέγαμε η «σούπα» μέσα στην οποία κυκλοφορούν τα έμμορφα συστατικά του αίματός μας: τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια, τα αιμοπετάλια, τα ηωσινόφιλα και κάποια άλλα.

Το πλάσμα από μόνο του είναι το υγρό μέσα στο οποίο κυκλοφορούν τα συστατικά μας, το οποίο όμως από μόνο του εμπεριέχει διάφορα πολύ σημαντικά πράγματα.

Έχει παράγοντες πήξης, έχει ανοσοσυμπλέγματα, έχει πρωτεΐνες, έχει στοιχεία του ανοσοποιητικού μας. Δεν είναι, δηλαδή, μία απλή «σούπα».

Τι είναι, λοιπόν, η πλασμαφαίρεση; Είναι μία εξωσωματική διαδικασία, με απλά ελληνικά, όπου συνδέεται ο ασθενής με ένα ειδικό μηχάνημα και αντικαθιστούμε το πλάσμα του ασθενούς είτε με πλάσμα από κάποιον άλλον άνθρωπο είτε με αλβουμίνη και ορό.

Σε ποιες παθήσεις αποτελεί θεραπευτική επιλογή;

Νικολέτα Ντάμπου: Δηλαδή, κύριε Κοτσαλά, τι ακριβώς αφαιρούμε από το αίμα και σε ποιες παθήσεις αποτελεί τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Κοιτάξτε να δείτε. Οι παθήσεις στις οποίες αποτελεί τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή είναι συγκεκριμένες. Η Αμερικανική Εταιρεία Αφαίρεσης έχει ορίσει με σαφήνεια σε ποιες παθήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί η πλασμαφαίρεση.

Νικολέτα Ντάμπου: Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποιες;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Κυρίως είναι παθήσεις νευρολογικές, όπως το σύνδρομο Guillain-Barré ή η μυασθένεια Gravis, κάποιες απομυελινωτικές πολυνευροπάθειες.

Αιματολογικές παθήσεις, όπως η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, το πολλαπλό μυέλωμα και πολλές άλλες. Και, στη δική μου ειδικότητα, σε οξεία απόρριψη μοσχεύματος.

Είναι όμως συγκεκριμένες, πρέπει να το τονίσουμε αυτό. Και ορίζονται με σαφήνεια ποιες είναι.

«Είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ιατρική πράξη»

Νικολέτα Ντάμπου: Γιατί η πλασμαφαίρεση, κύριε Κοτσαλά, είναι μια σοβαρή ιατρική πράξη.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ιατρική πράξη.

Η οποία, ναι μεν, έχει ένα χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας. Η Βρετανική Νευρολογική Εταιρεία αναφέρει ένα ποσοστό 0,05%.

Βέβαια, είναι ασφαλής. Για ποιο λόγο όμως είναι ασφαλής; Διότι γίνεται μέσα σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Γίνεται παρουσία εκπαιδευμένου προσωπικού, το οποίο μπορεί να αναγνωρίσει τις επιπλοκές που έχει και να επέμβει έγκαιρα, ώστε να μην γίνουν σοβαρότερες.

• Γιατί έχει επιπλοκές η πλασμαφαίρεση. Με την πλασμαφαίρεση αφαιρούνται παράγοντες πήξης, άρα έχουμε πιθανές θρομβώσεις. Με την πλασμαφαίρεση αφαιρείται ασβέστιο, άρα μπορεί να έχουμε τετανία και ανακοπή καρδιάς.

Αλλεργικές αντιδράσεις μπορούν να προκληθούν από το πλάσμα, το εξωγενώς χορηγούμενο.

Δεν είναι, δηλαδή, κάτι το οποίο γίνεται σε επίπεδο απλά ιδιωτικού ιατρείου, αλλά γίνεται σε καθαρά νοσοκομειακό περιβάλλον, για λόγους ασφαλείας.

Νικολέτα Ντάμπου: Κύριε Κοτσαλά, όταν ένας ασθενής είναι επιβαρυμένος, ίσως από κάποια άλλη πάθηση, ίσως από χρήση ναρκωτικών ή αλκοόλ, υπάρχει περίπτωση να κινδυνεύει κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης να πάθει ανακοπή καρδιάς;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Σαφέστατα. Σαφέστατα, γιατί η πλασμαφαίρεση έτσι κι αλλιώς είναι μια διαδικασία η οποία επιβαρύνει το καρδιακό μας σύστημα.

• Όλες αυτές οι εναλλαγές πίεσης που προκαλούνται από την αντικατάσταση του πλάσματός μας με κάτι άλλο καταπονούν το καρδιακό σύστημα.

Επομένως, αν είναι ήδη καταπονημένο από άλλους λόγους, ναι, σαφώς οι πιθανότητες αυξάνονται αρκετά.

Νικολέτα Ντάμπου: Οπότε, για να κλείσουμε το ιατρικό κομμάτι, κύριε Κοτσαλά, η πλασμαφαίρεση είναι μια σοβαρή ιατρική πράξη, που ενδείκνυται μόνο όταν υπάρχουν κάποιες πολύ συγκεκριμένες παθήσεις και γίνεται μόνο εντός νοσοκομειακού περιβάλλοντος, από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό.

Πλασμαφαίρεση για detox και «καθαρισμό του αίματος»;

Νικολέτα Ντάμπου: Οπότε, κύριε Κωτσαλά, πάμε τώρα στην πλασμαφαίρεση όταν γίνεται για αναζωογόνηση.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Η ερώτηση των 5.000 ευρώ.

Νικολέτα Ντάμπου: Ακριβώς. Όταν γίνεται για detox και αυτό που ακούμε τις τελευταίες εβδομάδες στην Ελλάδα, «καθαρισμός του αίματος».

Αρχικά, μπορεί να υπάρχει detox μέσα από την πλασμαφαίρεση;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Κατηγορηματικά όχι.

Ξεκάθαρα δεν υπάρχει καμία απολύτως ιατρική ένδειξη που να προβλέπει τη χρήση της πλασμαφαίρεσης ως θεραπεία αποτοξίνωσης, αναζωογόνησης, ευεξίας, αντιγήρανσης. Τίποτα απολύτως, δυστυχώς, από όλα αυτά.

Νικολέτα Ντάμπου: Άρα, εννοείται ότι οι άνθρωποι που έχουν μπει στη διαδικασία της πλασμαφαίρεσης με στόχο την αποτοξίνωση και την αναζωογόνηση δεν έχουν καταφέρει να κάνουν κάτι από όλα αυτά στον οργανισμό τους;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Τίποτα απολύτως. Είναι εντελώς placebo effect.

Θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω μία έκφραση, δηλαδή «αγόρασα φύκια για μεταξωτές κορδέλες», το οποίο νομίζω ότι περιγράφει απόλυτα αυτό το οποίο έχουν κάνει.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για έναν υγιή άνθρωπο;

Νικολέτα Ντάμπου: Κινδυνεύουν αυτοί οι άνθρωποι μελλοντικά, για παράδειγμα από κάποιο αυτοάνοσο;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Κινδυνεύουν εκείνη τη στιγμή περισσότερο, γιατί μέσω της πλασμαφαίρεσης αφαιρούνται παράγοντες πήξης, επομένως θα υπάρχουν διαταραχές στον πηκτικό τους μηχανισμό.

Βέβαια, ευτυχώς αναπληρώνονται μετά από κάποιες μέρες.

Αφαιρούνται παράγοντες του ανοσοποιητικού μας συστήματος, επομένως παράγοντες που βοηθούν στην άμυνα του οργανισμού, άρα είναι επιρρεπείς σε λοιμώξεις. Και πάλι, βέβαια, τα επίπεδα επανέρχονται μετά από κάποιες μέρες.

Αλλά, ναι, ένας υγιής άνθρωπος δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να μπει σε αυτή τη διαδικασία.

Νικολέτα Ντάμπου: Μελλοντικά, τι μέλλει γενέσθαι για τον οργανισμό των ανθρώπων που έχουν κάνει πλασμαφαίρεση για λόγους αναζωογόνησης πάνω από μία φορά;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Δεν θα πάθουν κάτι μελλοντικά, δεν κινδυνεύουν από κάτι στο απώτερο μέλλον.

Απλά πληρώσανε μία υπηρεσία, η οποία —και μάλιστα την πληρώσανε, από ό,τι ακούγεται, και αδρά— χωρίς να τους έχει βοηθήσει πουθενά.

Τι συμβαίνει διεθνώς με την αντιγήρανση;

Νικολέτα Ντάμπου: Πάντως, έχω ακούσει και έχω διαβάσει, κύριε Κοτσαλά, ότι στο εξωτερικό υπάρχουν κλινικές οι οποίες υπόσχονται και μέσω της πλασμαφαίρεσης αντιγήρανση, προσφέρουν ανταλλαγή πλάσματος ακόμη και σε ανθρώπους χωρίς συγκεκριμένη νόσο. Τι συμβαίνει διεθνώς;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Κοιτάξτε, ακούω κι εγώ αυτές τις φήμες. Δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες.

Ο FDA, ο Food and Drug Administration των Ηνωμένων Πολιτειών, αναφέρει επακριβώς ότι η ανταλλαγή πλάσματος με πλάσμα νεότερου ανθρώπου είναι έως και επικίνδυνη.

Υπάρχουν κάποιες πολύ μικρές πειραματικές μελέτες, με πολύ αντικρουόμενα αποτελέσματα, τα οποία δείχνουν ότι ενδεχομένως η πλασμαφαίρεση με πλάσμα από νεότερους, με αντικατάσταση του πλάσματος από νεότερους ανθρώπους, μπορεί να οδηγήσει σε επιβράδυνση της γήρανσης.

Είναι όμως πάρα πολύ πειραματικές, είναι πάρα πολύ πρώιμες και ακόμα δεν υπάρχει καμία απολύτως ένδειξη για χρήση πλασμαφαίρεσης προς αντιγήρανση, αναζωογόνηση, detox, αποτοξίνωση ή οτιδήποτε από αυτά.

Νικολέτα Ντάμπου: Ναι, το λέω γιατί στο εξωτερικό υπάρχουν κάποιοι πολύ διάσημοι οι οποίοι κατά καιρούς κάνουν ανταλλαγή πλάσματος. Άρα υπάρχουν κίνδυνοι εδώ, κύριε Κοτσαλά;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Υπάρχουν, σαφώς υπάρχουν κίνδυνοι, αυτούς που περιγράφει ο FDA.

Γι’ αυτό και αυτή η διαδικασία πουθενά δεν είναι νόμιμη και ιατρικά προβλεπόμενη.

Δεν είναι τυχαίο ότι κι εσείς ακούτε, όπως κι εγώ ακούμε, φήμες. Δεν είναι τίποτα από όλα αυτά νόμιμο, τίποτα από όλα αυτά δεν είναι ιατρικά συγκεκριμένο, τίποτα από όλα αυτά δεν προβλέπεται ιατρικά.

«Μαζί με τα κακά φεύγουν και πάρα πολλά καλά»

Νικολέτα Ντάμπου: Κύριε Κοτσαλά, όταν αφαιρείται το πλάσμα, αφαιρούνται και χρήσιμες πρωτεΐνες, αντισώματα κ.λπ.;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Βεβαίως. Αφαιρούνται οι παράγοντες πήξης μας, αφαιρούνται στοιχεία του ανοσοποιητικού μας που χρειάζονται για την άμυνά μας, πρωτεΐνες που χρησιμεύουν σαν ανοσοσυμπλέγματα με σκοπό την άμυνα του οργανισμού μας.

Όλα αυτά, δυστυχώς, αφαιρούνται, διότι η πλασμαφαίρεση δεν είναι εκλεκτική. Ό,τι περνάει από το φίλτρο που χρησιμοποιείται, φεύγει, απορρίπτεται.

Επομένως, μαζί με τα «κακά», που λέμε, δυστυχώς φεύγουν και πάρα πολλά καλά.

Νικολέτα Ντάμπου: Και αυτό τι μπορεί να σημαίνει κατά τη διαδικασία για έναν υγιή άνθρωπο;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Για έναν υγιή άνθρωπο τον θέτει σε κίνδυνο διαταραχής πηκτικότητας, τον θέτει σε κίνδυνο λοιμώξεων και μακροπρόθεσμα δεν του προσφέρει απολύτως τίποτα. Απλά.

Πού είναι το όριο ανάμεσα στην Ιατρική και στο wellness;

Νικολέτα Ντάμπου: Άρα, κύριε Κωτσαλά, μπορείτε να μας πείτε πού είναι το όριο ανάμεσα στην Ιατρική και στο wellness όσον αφορά στην πλασμαφαίρεση;

Δηλαδή, είναι επιστημονικά ορθό να προσφέρεται η πλασμαφαίρεση σε έναν υγιή άνθρωπο ως υπηρεσία wellness, detox ή αντιγήρανσης;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Είναι ιατρικά αντιδεοντολογικό από κάθε άποψη, ακριβώς γιατί δεν στηρίζεται σε κανένα επιστημονικό δεδομένο.

Είναι καθαρά ένα κόλπο marketing, ώστε κάποιοι άνθρωποι με παχιά πορτοφόλια να πληρώσουν αδρά για υπηρεσίες οι οποίες, εν τέλει, δεν τους προσφέρουν τίποτα απολύτως.

Τους προσφέρουν απλά μία ψευδαίσθηση ότι έκαναν κάτι καλό στον εαυτό τους.

Ουσιαστικά δεν έκαναν απολύτως τίποτα.

Οι ευθύνες γιατρών, Πολιτείας και Ιατρικών Συλλόγων

Νικολέτα Ντάμπου: Εδώ πιστεύετε, κύριε Κωτσαλά, ότι υπάρχουν ευθύνες και προς τους γιατρούς;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Φυσικότατα.

Δυστυχώς και το κράτος, το Υπουργείο Υγείας, αλλά και η ιατρική κοινότητα, οι Ιατρικοί Σύλλογοι, έχουν κλείσει τα μάτια τους εδώ και πολλά χρόνια σε όλους αυτούς τους «θαυματοποιούς», οι οποίοι κυκλοφορούν ελεύθεροι και ανεξέλεγκτοι και μάλιστα έχουν και το θράσος να διαφημίζουν απροκάλυπτα τις υπηρεσίες τους.

Νικολέτα Ντάμπου: Πιστεύετε, δηλαδή, ότι όλα αυτά τα οποία βγαίνουν τώρα στην επιφάνεια για την πλασμαφαίρεση συγκεκριμένα, που χρησιμοποιείται για λόγους αντιγήρανσης, ήταν κοινό μυστικό στην ιατρική κοινότητα;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Εννοείται. Όλοι γνωρίζαμε, όλοι τα ξέραμε.

Τώρα, για ποιους λόγους τα στόματα ήταν κλειστά, δυστυχώς είναι πάρα πολλοί.

Το κράτος έχει ευθύνη μεγάλη. Η ιατρική κοινότητα έχει πολύ μεγάλη ευθύνη.

Νικολέτα Ντάμπου: Οι Ιατρικοί Σύλλογοι;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Σαφέστατα.

Δεν μπορεί να βγαίνει ο κάθε ένας «θαυματοποιός» σε ιατρικά συνέδρια και να μιλάει και να υπόσχεται πράγματα και θαύματα και κανένας να μην τον ελέγχει, να μην ελέγχει τα διαπιστευτήριά του, να μην ελέγχει τα πτυχία του.

Είναι απαράδεκτα όλα αυτά τα πράγματα.

Νικολέτα Ντάμπου: Και οι ανεξέλεγκτες διαφημίσεις. Γιατί τα διαφημίζουν αυτά με μεγάλη ένταση.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Εννοείται, όλοι το ξέρουμε. Δηλαδή βγήκε τώρα το MedWatch. Έπρεπε να πεθάνει ένας άνθρωπος για να βγει το MedWatch;

Νικολέτα Ντάμπου: Ναι, τα τελευταία στοιχεία που έδωσε το Υπουργείο Υγείας δείχνουν ότι αμέσως, σε λιγότερο από δύο εβδομάδες, το 91% των διαφημίσεων των γιατρών εξαφανίστηκε.

Έπρεπε να πεθάνει ένας άνθρωπος, δηλαδή, για να συμβεί αυτό;

Νικόλαος Κωτσαλάς: Τραγικό και απαράδεκτο.

«Χρειάζεται πλαίσιο»

Νικολέτα Ντάμπου: Σίγουρα. Οι αλλαγές, όταν δεν γίνονται συνειδητοποιημένα, γίνονται με τον άσχημο και τον άγριο τρόπο.

Τουλάχιστον και μέσα από ένα θλιβερό γεγονός να μπορέσουμε να φτιάξουμε το πλαίσιο.

Εγώ αισθάνομαι, κύριε Κοτσαλά, ότι και στο κομμάτι του ιατρικού τουρισμού —γιατί και αυτό είναι μέσα στον ιατρικό τουρισμό, όχι η πλασμαφαίρεση, γενικά η αντιγήρανση, το wellness, να έρθει κάποιος να κάνει μία επέμβαση στη μύτη του και όλα αυτά— χρειάζεται πλαίσιο. Δεν έχουμε πλαίσιο και σε αυτό το κομμάτι στην Ελλάδα.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Εμένα, αν ερχόταν ένας ασθενής στο ιατρείο μου και μου έλεγε «γιατρέ, θέλω να κάνω μερικές θεραπείες πλασμαφαίρεσης για να ξανανιώσω», τι θα του έλεγα τώρα;

Είναι σημάδι των καιρών μας. Ο κόσμος θέλει να αντιμάχεται το γήρας. Σαφώς είναι ανθρώπινο.

Το κακό, δυστυχώς, είναι ότι οι άνθρωποι συνήθως διαλέγουμε τον εύκολο τρόπο. Τον εύκολο και λανθασμένο τρόπο.

Την αντιγήρανση μπορούμε να την ελέγξουμε σε έναν βαθμό, γιατί υπάρχει και το γονιδιακό υπόβαθρο που έχει ο κάθε άνθρωπος.

Ως έναν βαθμό μπορούμε να ελέγξουμε πόσο γρήγορα και πόσο καλά θα γεράσουμε.

Πώς μπορούμε; Υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Νικολέτα Ντάμπου: Ακριβώς.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Προσέχοντας τη διατροφή μας. Αυξάνοντας την άθληση. Κόβοντας το κάπνισμα. Αποφεύγοντας τις καταχρήσεις.

Γενικά, να υιοθετήσουμε κάποιες υγιεινές συνήθειες.

Δεν ακούγεται πολύ πιασάρικο, ακούγεται πολύ συντηρητικό. Είναι όμως ο μοναδικός —όχι ο πιο αποτελεσματικός, ο μοναδικός— τρόπος που έχουμε αυτή τη στιγμή για να πούμε ότι θα γεράσουμε όσο το δυνατόν πιο αργά και όσο το δυνατόν πιο καλά.

Υιοθετώντας έναν υγιεινό τρόπο ζωής και, δυστυχώς, τίποτε άλλο.

Μαγικά ραβδάκια, μαγικές θεραπείες, όπου θα πάω σε ένα ιατρείο να κάνω μία-δύο συνεδρίες πλασμαφαίρεσης και ξαφνικά θα γίνω είκοσι χρόνια μικρότερος, αν υπήρχαν θα τις κάναμε κι εμείς.

Νικόλαο Κοτσαλά, ειδικό Νευρολόγο και Επιμελητή της Νευρολογικής Κλινικής και της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού του Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών

Πώς «καθαρίζουμε» τελικά το αίμα μας;

Νικολέτα Ντάμπου: Σωστά. Και επειδή, κύριε Κοτσαλά, μιλάμε για «καθαρισμό του αίματος», δηλαδή όλοι αυτοί οι επιτήδειοι γιατροί αυτό είχαν υποσχεθεί στους πελάτες τους, μπορείτε να μας πείτε πώς μπορούμε μόνοι μας να καθαρίσουμε το αίμα μας;

Εγώ το μόνο που γνώριζα —και αυτό— είναι να πίνω δυόμισι λίτρα νερό την ημέρα.

Νικόλαος Κωτσαλάς: Ενυδάτωση, σαφώς. Ενυδάτωση, καλή διατροφή, άσκηση.

Αυτά. Δεν υπάρχει κάτι άλλο. Όλοι τα ξέρουμε.

Απλά, επειδή δεν υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα, δεν μας αρέσει.

Ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι μας θέλουμε γρήγορα αποτελέσματα. Για την υγεία μας και για τον οργανισμό μας δεν υπάρχει τίποτα γρήγορο.

• Οτιδήποτε γρήγορο είτε είναι παραπλανητικό είτε είναι λανθασμένο είτε είναι επικίνδυνο.

Οπότε πρέπει, ό,τι έρχεται στη δημοσιότητα και γίνεται της μόδας, ό,τι αφορά στην υγεία μας, να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί και να ρωτάμε και τους γιατρούς μας.

• Να ρωτάμε τους θεράποντες γιατρούς μας, γιατί αυτοί θεωρητικά έχουν τη γνώση.
• Να ρωτάει ο καθένας τον γιατρό του, τον προσωπικό του, τον οικογενειακό γιατρό, σχετικά με οτιδήποτε πιασάρικο, οτιδήποτε της μόδας.

Εάν δεν αλλάξουμε τρόπο ζωής, δεν υπάρχει κανένας «θαυματοποιός» ο οποίος θα μας μεταμορφώσει σε νέους πιτσιρικάδες, δυστυχώς.

Πηγή: healthweb.gr

Γιώργος Μαζωνάκης: Το νέο σημείωμα έξω από το σπίτι του μετά το μνημόσυνο! «Η φωνή σου συντρόφευε κάθε μου στιγμή» – Ποιος το έστειλε;

Σαράντα ημέρες έχουν συμπληρωθεί από τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, ωστόσο η αγάπη του κόσμου για τον τραγουδιστή παραμένει ζωντανή.

Aνοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης του Ζίβκοβιτς

Aνοιχτό το ενδεχόμενο αποχώρησης του Ζίβκοβιτς

Αλλαγή ώρας 2026: Πότε γυρίζουμε τα ρολόγια πίσω

Νωρίτερα φέτος η χειμερινή ώρα: Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου γυρίζουμε τα ρολόγια πίσω. Πότε επιστρέφει η θερινή ώρα το 2027.

Οι 20 πιο κοινές λέξεις που αρχίζουν από Σ και έχουν 5 γράμματα

Πόσο καλά γνωρίζεις την ελληνική γλώσσα; Μια φαινομενικά απλή πρόκληση με λέξεις έχει τραβήξει την προσοχή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το ζητούμενο είναι

Ανατροπή: Νωρίτερα φέτος η αλλαγή σε χειμερινή ώρα – Πότε γυρίζουμε τα ρολόγια πίσω

Νωρίτερα από πέρυσι έρχεται η χειμερινή ώρα, με τα ρολόγια να γυρίζουν μία ώρα πίσω τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου 2026.