Τέλος στην ακρίβεια: Το «mega deal» της κυβέρνησης με τα σούπερ μάρκετ – Πότε «κλειδώνουν» οι μεγάλες μειώσεις τιμών στο ράφι!

Η μάχη κατά της ακρίβειας εισέρχεται σε μια νέα, αποφασιστική φάση, με την κυβέρνηση να επιχειρεί μια στρατηγική «συμφωνία κυρίων» με τους ισχυρούς παίκτες της αγοράς. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά από το δυσβάσταχτο κόστος ζωής που ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα, εξουδετερώνοντας στην πράξη τις αυξήσεις στους μισθούς. Οι διαβουλεύσεις στα παρασκήνια είναι πυρετώδεις, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να μετατρέψει τις διεθνείς τάσεις αποκλιμάκωσης των τιμών σε άμεσα ορατά οφέλη για τον Έλληνα καταναλωτή.

Η κρίσιμη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου

Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στη σημερινή κρίσιμη κλειστή σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κάθονται οι κορυφαίοι εκπρόσωποι της οικονομικής και επιχειρηματικής ζωής. Συγκεκριμένα, συμμετέχουν ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, από την πλευρά της πολιτείας. Απέναντί τους βρίσκονται οι πρόεδροι του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος, του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων Γιάννης Γιώτης και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος Γιάννης Μασούτης.

Η σύσκεψη αυτή δεν είναι απλώς διαδικαστική. Είναι η στιγμή που θα φανεί αν η αγορά είναι διατεθειμένη να ευθυγραμμιστεί με τις κυβερνητικές απαιτήσεις ή αν οι αποκλίσεις παραμένουν αγεφύρωτες. Το μήνυμα του Πρωθυπουργού είναι ξεκάθαρο, ειδικά μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις και την κατάπαυση πυρός στις συγκρούσεις ΗΠΑ-Ιράν: Οι διεθνείς μειώσεις στο κόστος των πρώτων υλών και της ενέργειας πρέπει να αντικατοπτριστούν άμεσα στις τιμές των προϊόντων που φτάνουν στα ράφια των καταστημάτων.

Το «αγκάθι» του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους

Το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί που κρατά η κυβέρνηση είναι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα τρόφιμα, ένα μέτρο που, αν και είχε περιοριστικό χαρακτήρα, λήγει στο τέλος Ιουνίου. Η αγορά πιέζει για την άμεση κατάργησή του, θεωρώντας το τροχοπέδη στην ελεύθερη οικονομία. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το πλαφόν ως «δαμόκλειο σπάθη»: αν δεν επιτευχθεί συμφωνία για εθελοντικές μειώσεις τιμών, η παράταση του μέτρου είναι το πιθανότερο σενάριο.

Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Η κυβέρνηση ζητά από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τους προμηθευτές να δείξουν κοινωνική ευθύνη, ώστε να μην εξανεμιστεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών. Το ζήτημα των τιμών στα τρόφιμα αποτελεί το σημαντικότερο πολιτικό «αγκάθι», καθώς η επίμονη ακρίβεια αφήνει αρνητικό αποτύπωμα στην καθημερινότητα της μέσης οικογένειας, παρά τα θετικά μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας.

Το «σημείο τομής» για μια Win-Win συμφωνία

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του protothema.gr, η αγορά εμφανίζεται να ζητά την έναρξη της εφαρμογής μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης των τιμών από τις αρχές Σεπτεμβρίου. Ο λόγος; Η επιστροφή των πολιτών από τις θερινές διακοπές θεωρείται η καταλληλότερη περίοδος για μια τέτοια κίνηση. Ωστόσο, η κυβέρνηση πιέζει για άμεσα αποτελέσματα, ζητώντας οι μειώσεις να γίνουν αισθητές από τον Ιούλιο.

Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα; Μια πιθανή λύση, που συζητείται έντονα, είναι η «μονιμοποίηση» των μειώσεων που έχουν ήδη επιτευχθεί σε περίπου 2.000 βασικούς κωδικούς προϊόντων λόγω του πλαφόν. Δηλαδή, ακόμα και αν το πλαφόν αρθεί, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεσμεύονται να κρατήσουν χαμηλές αυτές τις τιμές και για τους καλοκαιρινούς μήνες (Ιούλιο και Αύγουστο), μέχρι να ξεκινήσει το ολοκληρωμένο πρόγραμμα μειώσεων από τον Σεπτέμβριο.

Το πλάνο για το «καλάθι του Σεπτεμβρίου»

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι μετά το καλοκαίρι, θα οριστικοποιηθεί μια διευρυμένη λίστα προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, οι τιμές των οποίων θα υποστούν αισθητές μειώσεις. Η δέσμευση της αγοράς θα αφορά ένα διάστημα τουλάχιστον τεσσάρων μηνών, έως το τέλος του έτους (31 Δεκεμβρίου).

Η Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή έχει ήδη καταρτίσει την πιθανή λίστα των κωδικών, στοχεύοντας σε προϊόντα που βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι κάθε ελληνικής οικογένειας. Στόχος είναι οι μειώσεις αυτές να μην είναι οριακές, αλλά τέτοιες που να «φαίνονται στην τσέπη» του καταναλωτή. Η προσπάθεια της κυβέρνησης είναι να δημιουργήσει ένα πλαίσιο στο οποίο ο καταναλωτής θα αισθάνεται ότι η αγορά λειτουργεί προς όφελός του, ενώ ταυτόχρονα οι επιχειρήσεις θα απελευθερωθούν από τα περιοριστικά μέτρα του πλαφόν, δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης.

Η «μεγάλη εικόνα» της διαπραγμάτευσης

Το κλίμα στη σημερινή σύσκεψη αναμένεται να είναι εντατικό. Η κυβέρνηση δεν θέλει απλώς μια υπόσχεση, αλλά ένα δομημένο πλάνο που θα φέρει μειώσεις τιμών σε προϊόντα «αιχμής». Από την άλλη, οι εκπρόσωποι των σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων τονίζουν ότι η τελική τιμή στο ράφι επηρεάζεται από μια σειρά εξωγενών παραγόντων, όπως τα logistics, το κόστος των πρώτων υλών και οι τιμές των καυσίμων.

Ωστόσο, η κοινή διαπίστωση είναι ότι μια αποτυχία της διαπραγμάτευσης θα ήταν αρνητική για όλους. Η αγορά χρειάζεται σταθερότητα και κατάργηση των κρατικών παρεμβάσεων, ενώ η κυβέρνηση χρειάζεται μια άμεση επιτυχία στο μέτωπο της καθημερινότητας. Η επίτευξη μιας καταρχήν συμφωνίας σήμερα, με τη δέσμευση για άμεση εξειδίκευση των τεχνικών λεπτομερειών το επόμενο διάστημα, αποτελεί τον πιο πιθανό δρόμο για να «κλειδώσει» το πολυπόθητο deal που θα φέρει ανακούφιση σε εκατομμύρια καταναλωτές. Όλα κρίνονται πλέον στις λεπτομέρειες των δεσμεύσεων που θα τεθούν επί τάπητος, με τον χρόνο να πιέζει ασφυκτικά ενόψει του φθινοπώρου.