Ιδιαίτερα μετά τα 60: Με ποιον είναι καλύτερο να ζει ένας ηλικιωμένος άνθρωπος;
Η ηλικία των 60, των 70 ή ακόμη και των 80 ετών δεν σηματοδοτεί το τέλος μιας δραστήριας ζωής. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας νέας περιόδου, στην οποία η αυτονομία, η αξιοπρέπεια και η συναισθηματική ευεξία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Ένα ερώτημα που απασχολεί πολλές οικογένειες είναι: Με ποιον πρέπει να ζει ένας ηλικιωμένος άνθρωπος;
Για πολλά χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητο ότι ένας μεγαλύτερος άνθρωπος θα πρέπει κάποια στιγμή να μετακομίσει στο σπίτι των παιδιών του. Σήμερα, όμως, η συγκεκριμένη επιλογή δεν είναι πάντα η καλύτερη. Η απόφαση χρειάζεται να λαμβάνεται με βάση την υγεία, τις ανάγκες, την προσωπικότητα και κυρίως την επιθυμία του ίδιου του ανθρώπου.
Η αυτονομία είναι σημαντική για την καλή γήρανση
Όταν η σωματική κατάσταση και η πνευματική διαύγεια το επιτρέπουν, η διαμονή στο δικό του σπίτι μπορεί να προσφέρει σε έναν ηλικιωμένο σημαντικά οφέλη.
Η δυνατότητα να αποφασίζει μόνος του πότε θα ξυπνήσει, τι θα μαγειρέψει, πώς θα οργανώσει την ημέρα του και ποιους ανθρώπους θα καλέσει στο σπίτι του ενισχύει την αίσθηση ανεξαρτησίας.
Ακόμη και οι απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το μαγείρεμα, τα ψώνια, η τακτοποίηση του σπιτιού και η λήψη αποφάσεων, μπορούν να διατηρούν έναν άνθρωπο ενεργό και να του προσφέρουν αίσθηση σκοπού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ηλικιωμένος πρέπει να αρνείται κάθε βοήθεια. Η υποστήριξη μπορεί να παρέχεται χωρίς να χάνεται η ανεξαρτησία.
Αν το σπίτι είναι πλέον μεγάλο ή δύσκολο στη συντήρηση, μια πρακτική λύση μπορεί να είναι η μετακόμιση σε μικρότερη και πιο λειτουργική κατοικία, αντί για την εγκατάσταση στο σπίτι των παιδιών.
Γιατί η συγκατοίκηση με τα παιδιά δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση
Η μετακόμιση στο σπίτι των παιδιών μπορεί αρχικά να μοιάζει με την πιο ασφαλή και τρυφερή επιλογή. Ωστόσο, η συγκατοίκηση δεν λειτουργεί πάντα αρμονικά, ιδιαίτερα όταν γίνεται ενώ ο ηλικιωμένος εξακολουθεί να μπορεί να ζει ανεξάρτητα.
Κάθε οικογένεια έχει το δικό της πρόγραμμα, τις υποχρεώσεις, τις συνήθειες και τις ανάγκες της. Η αλλαγή αυτή μπορεί να περιορίσει την ιδιωτικότητα και την προσωπική ελευθερία του μεγαλύτερου ανθρώπου.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, μπορεί να δημιουργηθεί η αίσθηση ότι ο ηλικιωμένος είναι ένας μόνιμος «φιλοξενούμενος» στο σπίτι των παιδιών του.
Υπάρχει επίσης το ενδεχόμενο να αναλάβει περισσότερες οικογενειακές υποχρεώσεις από όσες πραγματικά μπορεί ή θέλει, όπως τη συστηματική φροντίδα των εγγονιών.
Οι οικογενειακές σχέσεις δεν χρειάζεται απαραίτητα να βασίζονται στη συγκατοίκηση. Οι συχνές επισκέψεις, η επικοινωνία και η ουσιαστική παρουσία των παιδιών μπορούν να διατηρήσουν έναν ισχυρό δεσμό, χωρίς να χρειάζεται να χαθεί ο προσωπικός χώρος.
Η μετακόμιση στα παιδιά μπορεί φυσικά να είναι μια πολύ καλή λύση όταν υπάρχουν αυξημένες ανάγκες φροντίδας και δεν υπάρχουν άλλες κατάλληλες επιλογές.
Η συγκατοίκηση με συνομηλίκους γίνεται μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική
Για έναν άνθρωπο που δεν θέλει να ζει μόνος αλλά παράλληλα δεν επιθυμεί να μετακομίσει με τα παιδιά του, υπάρχει και μια διαφορετική επιλογή: η συγκατοίκηση με ανθρώπους παρόμοιας ηλικίας.
Σε μια τέτοια μορφή διαβίωσης, ο καθένας μπορεί να διατηρεί τον προσωπικό του χώρο, ενώ παράλληλα έχει ανθρώπους γύρω του για παρέα, κοινωνικές δραστηριότητες και αλληλοϋποστήριξη.
Η καθημερινή επαφή με συνομηλίκους μπορεί να περιορίσει το αίσθημα απομόνωσης και να δημιουργήσει ένα ισχυρότερο κοινωνικό δίκτυο.
Το σημαντικό είναι ότι η συντροφικότητα δεν χρειάζεται να σημαίνει απώλεια της ανεξαρτησίας. Μπορεί κάποιος να έχει ανθρώπους δίπλα του και ταυτόχρονα να διατηρεί τον δικό του χώρο και τις δικές του επιλογές.
Δεν έχει σημασία μόνο με ποιον ζει, αλλά και πού ζει
Η ποιότητα του σπιτιού και του περιβάλλοντος παίζει καθοριστικό ρόλο στην καθημερινότητα ενός ηλικιωμένου.
Ένα σπίτι με ασφαλές μπάνιο, εύκολη πρόσβαση, καλό φωτισμό και πρακτικούς χώρους μπορεί να βοηθήσει έναν άνθρωπο να παραμείνει ανεξάρτητος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Αντίθετα, σκάλες, ολισθηρά δάπεδα, δύσκολη πρόσβαση ή χώροι που απαιτούν μεγάλη σωματική προσπάθεια μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα ατυχημάτων και να περιορίσουν την κινητικότητα.
Γι’ αυτό η προσαρμογή του σπιτιού στις ανάγκες της ηλικίας μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με την επιλογή του ανθρώπου με τον οποίο θα συγκατοικήσει κάποιος.
Τι μπορεί να κάνει ένας ηλικιωμένος για να διατηρήσει την ανεξαρτησία του
Μερικές πρακτικές επιλογές μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά:
- Να διατηρεί την αυτονομία του όσο το επιτρέπει η υγεία και η ασφάλειά του.
- Να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται, χωρίς να αισθάνεται ότι αυτό αποτελεί αποτυχία.
- Να εξετάσει μια μικρότερη και πιο λειτουργική κατοικία, αν το σημερινό σπίτι έχει γίνει δύσκολο στη συντήρηση.
- Να συζητά ανοιχτά με τα παιδιά του για τις ανάγκες και τις επιθυμίες του.
- Να διατηρεί ενεργή κοινωνική ζωή και επαφή με φίλους και συνομηλίκους.
- Να εξετάσει τη συγκατοίκηση ως εναλλακτική στην απομόνωση.
- Να προσαρμόσει το σπίτι του ώστε να είναι ασφαλές και εύχρηστο.
Το σημαντικό είναι να υπάρχει ένα σχέδιο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου και όχι στις προσδοκίες των γύρω του.
Με ποιον πρέπει τελικά να ζει ένας ηλικιωμένος;
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλους.
Για έναν άνθρωπο που είναι υγιής και λειτουργικά ανεξάρτητος, το δικό του σπίτι μπορεί να είναι η καλύτερη επιλογή. Για κάποιον που αισθάνεται μοναξιά, η συγκατοίκηση με συνομηλίκους μπορεί να προσφέρει συντροφικότητα χωρίς απώλεια της αυτονομίας. Και όταν οι ανάγκες φροντίδας αυξηθούν σημαντικά, η οικογένεια ή η επαγγελματική υποστήριξη μπορεί να γίνει απαραίτητη.
Τελικά, το σωστό ερώτημα δεν είναι μόνο «με ποιον πρέπει να ζει ένας ηλικιωμένος», αλλά «σε ποιο περιβάλλον μπορεί να συνεχίσει να αισθάνεται ο εαυτός του;»
Η καλή γήρανση δεν σημαίνει απαραίτητα να ζούμε μόνοι ή μαζί με τα παιδιά μας. Σημαίνει να μπορούμε, όσο γίνεται, να διατηρούμε την αξιοπρέπεια, την ελευθερία, τις σχέσεις και τον έλεγχο της καθημερινής μας ζωής.
Πηγή