Η σχέση μεταξύ μητέρας και παιδιού είναι συχνά περίπλοκη και γεμάτη συναισθηματικά αποτυπώματα. Πολλές φορές, οι μητέρες βιώνουν την απομάκρυνση των παιδιών τους ως μια προσωπική αποτυχία, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι πίσω από αυτή τη συμπεριφορά κρύβονται ψυχολογικοί παράγοντες. Το άρθρο εξερευνά επτά διαφορετικούς λόγους που μπορεί να οδηγήσουν ένα παιδί
7 ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να κάνουν ένα παιδί να απομακρύνεται συναισθηματικά από τη μητέρα του
7 ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να κάνουν ένα παιδί να απομακρύνεται συναισθηματικά από τη μητέρα του
Υπάρχει ένας βαθύς και συχνά αθέατος πόνος που βιώνουν αρκετές μητέρες: η αίσθηση ότι η αγάπη, η φροντίδα, ο χρόνος και οι θυσίες τους δεν αναγνωρίζονται από το παιδί τους.
Η συναισθηματική απόσταση ανάμεσα σε μια μητέρα και το παιδί της δεν σημαίνει απαραίτητα έλλειψη αγάπης ή αχαριστία. Μπορεί να σχετίζεται με σύνθετους ψυχολογικούς μηχανισμούς, την ανάγκη για ανεξαρτησία, οικογενειακές δυναμικές ή παλιότερες συναισθηματικές πληγές.
Η κατανόηση των πιθανών αιτιών δεν αναιρεί τον πόνο μιας μητέρας. Μπορεί όμως να τη βοηθήσει να μην ταυτίζει την απόσταση του παιδιού με τη δική της αξία.
1. Όταν η σταθερή παρουσία γίνεται κάτι «δεδομένο»
Ο άνθρωπος συχνά συνηθίζει όσα υπάρχουν συνεχώς στη ζωή του. Όταν η μητρική φροντίδα και παρουσία είναι σταθερές, μπορεί να γίνουν τόσο οικείες ώστε να περνούν απαρατήρητες.
Η μητέρα μπορεί έτσι να καταλήξει να αισθάνεται σαν ένα σταθερό «φόντο» στη ζωή του παιδιού: απαραίτητη, αλλά όχι πάντα αναγνωρισμένη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η παρουσία της δεν έχει αξία. Αντίθετα, μπορεί να σημαίνει ότι το παιδί έχει συνηθίσει τόσο πολύ την ασφάλεια που του προσφέρει, ώστε δυσκολεύεται να αντιληφθεί πόσο σημαντική είναι.
2. Η συναισθηματική απόσταση μπορεί να αποτελεί μέρος της ενηλικίωσης
Καθώς ένα παιδί μεγαλώνει, είναι φυσιολογικό να αναζητά αυτονομία και ανεξαρτησία. Θέλει να πάρει τις δικές του αποφάσεις, να αμφισβητήσει όσα έμαθε και να δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να μοιάζει στη μητέρα με απόρριψη.
Στην πραγματικότητα, όμως, η ανάγκη για περισσότερο προσωπικό χώρο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η αγάπη έχει εξαφανιστεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί μέρος της φυσιολογικής μετάβασης από την εξάρτηση στην ενηλικίωση.
Όταν, αντίθετα, η προσπάθεια ανεξαρτησίας συνοδεύεται από έντονη ενοχή ή πίεση, η συναισθηματική απόσταση μπορεί να γίνει ακόμη μεγαλύτερη.
3. Το παιδί μπορεί να ξεσπά εκεί όπου αισθάνεται ασφάλεια
Ένα παιδί μπορεί να συμπεριφέρεται διαφορετικά στο σπίτι και διαφορετικά έξω από αυτό. Μερικές φορές εκφράζει θυμό, απογοήτευση ή ένταση απέναντι στο πρόσωπο που θεωρεί ότι θα παραμείνει δίπλα του.
Η μητέρα μπορεί να αποτελεί για το παιδί ένα ασφαλές πρόσωπο, γεγονός που ενδέχεται να την κάνει αποδέκτη συναισθημάτων τα οποία δεν εκφράζει αλλού.
Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι κάθε σκληρή ή προσβλητική συμπεριφορά πρέπει να γίνεται αποδεκτή. Τα όρια στις οικογενειακές σχέσεις παραμένουν σημαντικά.
Ωστόσο, η συμπεριφορά του παιδιού δεν αποτελεί από μόνη της μέτρο της αξίας της μητέρας.
4. Όταν η μητέρα ταυτίζει ολόκληρη την ταυτότητά της με τον ρόλο της
Ορισμένες μητέρες αφιερώνουν τόσο πολύ χρόνο στη φροντίδα της οικογένειας, ώστε σταδιακά παραμερίζουν τις δικές τους ανάγκες.
Δεν ξεκουράζονται, δυσκολεύονται να πουν «όχι», δεν ζητούν βοήθεια και συχνά θεωρούν ότι πρέπει να είναι συνεχώς δυνατές.
Όμως τα παιδιά παρατηρούν αυτή τη συμπεριφορά.
Μια μητέρα που φροντίζει και τον εαυτό της, θέτει όρια και αναγνωρίζει τις ανάγκες της δίνει στα παιδιά ένα σημαντικό παράδειγμα αυτοσεβασμού και συναισθηματικής ισορροπίας.
5. Η αίσθηση ότι το παιδί «χρωστά» στη μητέρα μπορεί να δημιουργήσει πίεση
Όταν η γονική αγάπη παρουσιάζεται κυρίως μέσα από θυσίες και στερήσεις, ένα παιδί μπορεί να αισθανθεί ότι έχει απέναντί του ένα συναισθηματικό χρέος που δεν μπορεί ποτέ να ξεπληρώσει.
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει ενοχές.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το παιδί ενδέχεται να προσπαθεί να μειώσει τη σημασία όσων έχει λάβει, λέγοντας στον εαυτό του ότι «ήταν υποχρέωση της μητέρας» ή ότι «έτσι έπρεπε να γίνει».
Όταν η αγάπη βιώνεται ως υποχρέωση, η συναισθηματική απόσταση μπορεί να λειτουργήσει ως τρόπος αποφυγής αυτής της πίεσης.
6. Η σύγχρονη ζωή ενισχύει την ανάγκη για προσωπικό χώρο
Η σημερινή καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από έντονους ρυθμούς, προσωπικούς στόχους και συνεχή αναζήτηση αυτονομίας. Οι οικογενειακές σχέσεις, ιδιαίτερα εκείνες που απαιτούν χρόνο και συναισθηματική προσπάθεια, μπορεί να περνούν σε δεύτερο πλάνο.
Η μητρική αγάπη είναι συχνά σταθερή και αθόρυβη. Δεν απαιτεί πάντα ανταπόκριση και δεν είναι απαραίτητα εντυπωσιακή.
Γι’ αυτό μπορεί να μην αναγνωρίζεται εύκολα, ειδικά όταν η προσοχή ενός ανθρώπου είναι στραμμένη κυρίως στη δική του ζωή και στις προσωπικές του ανάγκες.
7. Οι συναισθηματικές πληγές μπορεί να επηρεάζουν περισσότερες από μία γενιές
Οι οικογενειακές σχέσεις επηρεάζονται συχνά από μοτίβα που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Μια γυναίκα που ως παιδί δεν ένιωσε αρκετή αγάπη, ασφάλεια ή αναγνώριση μπορεί, όταν γίνει μητέρα, να προσπαθήσει ασυνείδητα να προσφέρει στα δικά της παιδιά όλα όσα εκείνη στερήθηκε.
Μερικές φορές αυτό οδηγεί σε υπερβολική προσφορά ή σε μια πολύ έντονη ταύτιση με τον ρόλο της μητέρας.
Το παιδί μπορεί τότε να αισθανθεί ότι είναι υπεύθυνο για τη συναισθηματική κατάσταση ή την ευτυχία της μητέρας του. Η απομάκρυνση μπορεί να γίνει ένας τρόπος να ζητήσει, έστω έμμεσα, περισσότερη ανεξαρτησία και λιγότερη συναισθηματική πίεση.
Τι μπορεί να κάνει μια μητέρα όταν νιώθει ότι το παιδί της απομακρύνεται
Η συναισθηματική απόσταση μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνη, όμως υπάρχουν ορισμένα βήματα που μπορούν να βοηθήσουν:
- Μην συνδέετε την αξία σας με τη συμπεριφορά του παιδιού σας.
- Μάθετε να αναγνωρίζετε και να εκφράζετε τις δικές σας ανάγκες.
- Βάλτε υγιή όρια όταν μια συμπεριφορά σας πληγώνει.
- Διατηρήστε ενδιαφέροντα, φιλίες και δραστηριότητες που δεν σχετίζονται αποκλειστικά με τη μητρότητα.
- Αποφύγετε να κάνετε το παιδί υπεύθυνο για τη δική σας συναισθηματική ευτυχία.
- Προσπαθήστε να ακούσετε τι πραγματικά θέλει να σας επικοινωνήσει, χωρίς να θεωρείτε κάθε διαφωνία απόρριψη.
- Αν η σχέση έχει γίνει ιδιαίτερα δύσκολη ή ο πόνος είναι έντονος και παρατεταμένος, η βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας μπορεί να είναι πολύτιμη.
Η απόσταση του παιδιού δεν καθορίζει την αξία της μητέρας
Το γεγονός ότι ένα παιδί δεν εκφράζει την αγάπη ή την ευγνωμοσύνη με τον τρόπο που θα ήθελε η μητέρα δεν ακυρώνει όσα εκείνη έχει προσφέρει.
Παράλληλα, η συναισθηματική απόσταση δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αχαριστία ή κακή πρόθεση. Κάθε οικογένεια έχει τη δική της ιστορία και οι σχέσεις μητέρας-παιδιού μπορεί να επηρεάζονται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
Ίσως το σημαντικότερο είναι μια μητέρα να θυμάται ότι δεν χρειάζεται να θυσιάσει τον εαυτό της για να αποδείξει την αγάπη της. Η φροντίδα προς το παιδί μπορεί να συνυπάρχει με την αυτοφροντίδα, τα όρια και τη δική της ζωή.
Και κάποιες φορές, η αρχή για μια καλύτερη σχέση με το παιδί είναι να μάθει πρώτα η ίδια να προσφέρει στον εαυτό της την ίδια κατανόηση, φροντίδα και αγάπη που έδωσε τόσα χρόνια στους άλλους.
Πηγή